Provincie Limburg

Algemeen

Binnen de natuurbescherming in Nederland wordt onderscheid gemaakt tussen bescherming van gebieden en bescherming van soorten (planten en dieren). De bescherming van gebieden is onder andere geregeld in de Natuurbeschermingswet 1998. Op 1 oktober 2005 is de Natuurbeschermingswet 1998 in werking getreden. De Natuurbeschermingswet 1998 is gericht op de bescherming van gebieden die door de bijzondere aanwezige waarden zijn aangewezen als Natura2000-gebied of als beschermd natuurmonument. Met de inwerkingtreding van deze wet is de uitvoering hiervan bij de provincie komen te liggen. De provincie is sindsdien bevoegd gezag (behalve voor de handelingen zoals die via AMvB - het Besluit vergunningen Natuurbeschermingswet 1998 - zijn uitgewerkt).

Beheersplannen

Nieuw is de verplichting om beheersplannen voor Vogel- en Habitatrichtlijngebieden (Natura2000-gebieden) op te stellen. Binnen een periode van drie jaar vanaf het moment van inwerkingtreding van de Natuurbeschermingswet 1998 zullen voor de Natura2000-gebieden, voor zover al aangewezen, beheersplannen opgesteld moeten worden. Afhankelijk van de eigendomssituatie stellen het Rijk of de provincie (na overleg met eigenaren, gebruikers en andere belanghebbenden en een inspraakprocedure) een dergelijk beheersplan op. In het plan worden de natuurdoelen (de zogenaamde instandhoudingsdoelstellingen) geconcretiseerd en wordt beschreven welke beleids- en beheersmaatregelen nodig zijn om deze doelen te realiseren. Het beheersplan is een nadere uitwerking van de instandhoudingsdoelstellingen die de minister van LNV voor alle gebieden vaststelt. Het plan geeft duidelijkheid aan beheerders, gebruikers en belanghebbenden over de vraag welke activiteiten in het gebied getoetst moeten worden en voor welke activiteiten geen vergunning nodig is. Het beheersplan is mede het toetsingskader voor de beoordeling van een vergunningsaanvraag. Tegen het vaststellen van een beheersplan kunnen belanghebbenden zienswijzen indienen. Nadat een beheersplan definitief is geworden kan beroep worden aangetekend bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.

Beschermd Natuurmonument

De Natuurbeschermingswet 1998 maakt het mogelijk om natuurmonumenten te beschermen door deze aan te wijzen als ‘beschermd natuurmonument’. Indien een gebied is aangewezen als beschermd natuurmonument is het verboden om zonder vergunning handelingen te verrichten, te doen verrichten of te gedogen, die schadelijk kunnen zijn voor het natuurschoon, voor de natuurwetenschappelijke betekenis van het gebied of voor dieren of planten in het gebied of die het gebied ontsieren. Ook is het verboden in strijd met de bij een vergunning gestelde voorschriften of beperkingen handelingen te verrichten, te doen verrichten of te gedogen.

Zoals eerder aangegeven worden de Habitatrichtlijngebieden formeel als zodanig aangewezen. Als gevolg hiervan zullen ook de status van de daarmee overlappende beschermde natuurmonumenten komen te vervallen. Dit betekent dat er na aanwijzing van alle Habitatrichtlijngebieden in Limburg nog maar drie gebieden zullen overblijven die een beschermd natuurmonument zijn: Hoge Fronten, Grasbroek en Rouwkuilen.

Natura2000-gebieden zijn de gebieden die op grond van de (Europese) Vogelrichtlijn en de (Europese) Habitatrichtlijn zijn aangewezen om het duurzame voortbestaan van de meest bedreigde soorten en habitattypen te verzekeren. We kunnen dan ook twee soorten gebieden onderscheiden: Vogelrichtlijngebieden en Habitatrichtlijngebieden. In en rondom de Natura2000-gebieden moet rekening gehouden worden met de randvoorwaarden voor het voortbestaan van de bedreigde soorten en Habitattypen. In de Natuurbeschermingswet 1998 zijn daarvoor spelregels gegeven.

Natura 2000-gebieden

Naast de bescherming van gebieden regelt de Natuurbeschermingswet 1998 de aanwijzing van natuurgebieden. Natura2000-gebieden worden aangewezen aan de hand van een aanwijzingsbesluit van de Minister van LNV. De inhoud van de aanwijzingsbesluiten is voor Natura2000-gebieden van groot belang, omdat het onder meer het referentiekader biedt voor het beheerplan, de beoordeling van projecten en activiteiten en de vergunningverlening: dit referentiekader wordt gevormd door de instandhoudingdoelstellingen en de begrenzing van het gebied (in de vorm van een kaart met toelichting). De instandhoudingsdoelstellingen bepalen de reikwijdte van de bescherming van het betreffende gebied. De Vogelrichtlijngebieden zijn al door de Minister van LNV aangewezen. Echter, de Habitatrichtlijngebieden zijn nog niet aangewezen. Deze gebieden zijn momenteel in procedure om aangewezen te worden. De aanwijzing van Habitatrichtlijngebieden vindt plaats in een aantal tranches. Eind 2006 is de procedure met betrekking tot de aanwijzing van de eerste tranche van gebieden gestart. Minister Veerman heeft de ontwerp-aanwijzingsbesluiten op 27 november 2006 bekendgemaakt in de Staatscourant. Van 9 januari tot en met 19 februari 2007 (zes weken) hebben de ontwerp-aanwijzingsbesluiten en achtergrondinformatie op verschillende locaties in Nederland ter inzage gelegen. Over het ontwerp- en definitieve aanwijzingsbesluit kunnen zienswijzen worden ingediend. Nadat deze zienswijzen zijn verwerkt, stelt de minister van LNV zo spoedig mogelijk de aanwijzingsbesluiten vast. Tegen de aanwijzingsbesluiten staat op grond van de Algemene Wet Bestuursrecht de mogelijkheid van beroep open.

Let op!

Op dit moment is de aanwijzing van de bij de Europese Commissie aangemelde Habitatrichtlijngebieden onder de Natuurbeschermingswet 1998 nog in procedure. Bovendien worden tegelijkertijd de aanwijzingen van de Vogelrichtlijngebieden aangevuld met gebiedsdoelen. Overlappende Vogelrichtlijn- en Habitatrichtlijngebieden worden hierbij gecombineerd in één Natura2000-aanwijzingsbesluit. Kijk voor meer informatie hierover op http://www.synbiosys.alterra.nl/natura2000/gebiedendatabase.aspx?subj=gebnat2000/...
Kijk voor een overzicht van alle Natura2000-gebieden in Limburg op: http://www.synbiosys.alterra.nl/natura2000/gebiedendatabase.aspx?subj=gebnat2000&groep=12

Toetsing van plannen

Naast een vergunningprocedure kent de Natuurbeschermingswet1998 sinds 1 oktober ook een planprocedure. Voor plannen van gemeenten en waterschappen, die negatief kunnen zijn voor de natuurwaarden waarvoor een gebied is aangewezen, is goedkeuring van de provincie nodig. Het idee hierachter is dat het planniveau bij uitstek geschikt is om integraal de diverse belangen tegen elkaar af te wegen.