Naar aanleiding van een bezwaarschrift zal een volledige
heroverweging van het besluit waartegen het bezwaarschrift gericht
is plaatsvinden. De bezwaarschriftprocedure is niet alleen bedoeld
om u rechtsbescherming te bieden maar ook om de Provincie de
mogelijkheid te bieden om dit besluit in heroverweging te nemen en
eventuele fouten te herstellen.
Door op een van de onderstaande links te klikken komt u direct bij
het gewenste onderwerp:
- Wie kunnen bezwaar maken?
- Eisen aan een bezwaarschrift
- Ontvangst van een bezwaarschrift
- Vooronderzoek
- Adviescommissie en secretariaat
- Verweerschrift en het inzien van stukken
- Uitnodiging voor een hoorzitting
- Gang van zaken tijdens de hoorzitting
- Gang van zaken na de hoorzitting
- Wie beslist op het bezwaarschrift?
- Termijnen
- Kosten
- Rechtstreeks beroep: overslaan van de bezwaarfase
- Meer informatie?
Wie kunnen bezwaar maken?
Uit de Algemene wet bestuursrecht (Awb) volgt dat het in de meeste gevallen mogelijk is om bezwaar te maken als er sprake is van een besluit. Daarnaast moet u belanghebbende bij dat besluit zijn, wilt u (met succes) een bezwaarschrift indienen.
Besluit
Een besluit is een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan, inhoudende een publiekrechtelijke rechtshandeling (artikel 1:3, eerste lid, Awb). Van belang is op te merken dat de schriftelijke weigering een besluit te nemen en het niet tijdig nemen van een besluit, voor wat betreft de toepassing van de wettelijke voorschriften over bezwaar en beroep, met een besluit worden gelijkgesteld.
Belanghebbende
In de Awb is bepaald dat onder een belanghebbende wordt verstaan 'degene wiens belang rechtstreeks bij een besluit is betrokken' (artikel 1:2, eerste lid, Awb). Voor bestuursorganen geldt dat de hun toevertrouwde belangen mede als hun belangen worden aangemerkt. Voor rechtspersonen geldt dat de algemene en collectieve belangen die zij op grond van hun doelstellingen en blijkens de feitelijke werkzaamheden in het bijzonder behartigen, mede als hun belangen worden aangemerkt.
Als een bezwaarschrift wordt ingediend door een partij die geen belanghebbende is, heeft dit tot gevolg dat het bezwaarschrift niet-ontvankelijk wordt verklaard.
Bezwarenclausule
Als sprake is van een besluit waartegen bezwaar gemaakt kan worden, moet door het bestuursorgaan een zgn. 'bezwarenclausule' onder aan het betreffende besluit worden geplaatst.
Eisen aan een bezwaarschrift
U kunt bezwaar maken door een bezwaarschrift toe te sturen aan
het bestuursorgaan dat het besluit dat u heeft ontvangen, heeft
genomen. In de Awb is bepaald aan welke eisen een bezwaarschrift
moet voldoen: het moet zijn ondertekend en ten minste de naam en
het adres van de indiener, de dagtekening, een omschrijving van het
besluit waartegen het bezwaar is gericht en de gronden van het
bezwaar bevatten.
Een bezwaarschrift moet u binnen zes weken indienen. Deze termijn
start op de dag na die waarop het besluit waartegen uw
bezwaarschrift is gericht is bekendgemaakt.
Als u het bezwaarschrift indient namens iemand anders of namens een
rechtspersoon (bijvoorbeeld een stichting of een vereniging), dan
moet u een machtiging en/of de statuten van de rechtspersoon bij uw
bezwaarschrift voegen. Hieruit moet blijken dat u bevoegd bent om
het bezwaarschrift namens de betreffende (rechts)persoon in te
dienen.
Als een bezwaarschrift niet aan bovengenoemde eisen voldoet of niet
tijdig is ingediend, kan dit tot gevolg hebben dat het
bezwaarschrift niet-ontvankelijk wordt verklaard.
Ontvangst van een bezwaarschrift
Na de ontvangst van uw bezwaarschrift ontvangt u een brief waarin de ontvangst van uw bezwaarschrift wordt bevestigd.
Vervolgens wordt beoordeeld of het bezwaarschrift naar het voorlopige oordeel ontvankelijk is (zie ook hiervoor onder 'wie kunnen bezwaar maken?' en 'eisen aan een bezwaarschrift'). Als dit het geval is, wordt uw bezwaarschrift verder in behandeling genomen. Als dit niet het geval is, wordt u in de gelegenheid gesteld om het betreffende gebrek binnen een u daartoe gestelde termijn te herstellen. De beslistermijn (zie daarover onder 'termijnen') wordt opgeschort met ingang van de dag waarop u wordt verzocht het gebrek, zoals hierboven bedoeld, te herstellen. De termijn blijft opgeschort tot de dag waarop het gebrek is hersteld of de daarvoor gestelde termijn ongebruikt is verstreken.
Het niet, niet tijdig of niet volledig herstellen van gebreken aan het bezwaarschrift, kan leiden tot niet-ontvankelijkverklaring. Dit betekent dat niet inhoudelijk op de bezwaren wordt ingegaan en er dus ook geen hoorzitting wordt gehouden.
Vooronderzoek
Zodra aan de formele vereisten voor het (inhoudelijk) in
behandeling nemen van uw bezwaarschrift is voldaan, stelt een
medewerker van het team Rechtsbescherming van de Provincie een
vooronderzoek in. Deze medewerker is niet betrokken geweest bij de
voorbereiding van het besluit waartegen uw bezwaar zich richt.
Als bepaalde feiten en/of omstandigheden onvoldoende bekend zijn,
kan de medewerker u om nadere informatie vragen. Voor zover dat
nodig en mogelijk is, zal deze medewerker in het kader van het
vooronderzoek telefonisch overleg met u voeren.
Bemiddeling
Tijdens het vooronderzoek wordt ook bekeken of uw bezwaar in aanmerking komt voor een alternatieve afhandeling, bijvoorbeeld in de vorm van bemiddeling. Als de indruk bestaat dat op een eenvoudige manier aan uw bezwaar tegemoet gekomen kan worden, dan neemt een medewerker van het team Rechtsbescherming het initiatief tot het leggen van contact tussen u en de ambtenaar die het besluit waartegen uw bezwaar zich richt heeft voorbereid. Als dit contact leidt tot een voor u en de Provincie bevredigende oplossing, zal de medewerker van het team Rechtsbescherming u namens de Provincie verzoeken uw bezwaarschrift schriftelijk in te trekken. Op dat moment eindigt de behandeling van uw bezwaarschrift.
Mediation
Tijdens het vooronderzoek kan ook blijken dat mediation wellicht
kan leiden tot een oplossing van het geschil. Mediation is een vorm
van alternatieve geschillenbeslechting waarbij de partijen die een
conflict hebben dit conflict proberen op te lossen onder
begeleiding van een neutrale derde, de mediator. De kern zit erin
dat partijen zelf onderhandelen om een oplossing te vinden en niet
een derde vragen een uitspraak te doen over het conflict.
Of een zaak geschikt is voor mediation hangt onder andere af van de
aard en voorgeschiedenis van het conflict en de bereidheid van
partijen om met de andere partij(en) in gesprek te gaan en te
streven naar een voor alle partijen acceptabele oplossing. Algemeen
uitgangspunt bij mediation is dat deelname geschiedt op basis van
vrijwilligheid. Niemand kan verplicht worden deel te nemen aan een
mediation. Een ander uitgangspunt bij mediation is
vertrouwelijkheid.
Het voorstel tot mediation kan tijdens het vooronderzoek worden
gedaan door één van de betrokken partijen of de secretaris. Het
initiatief kan echter ook op elk ander moment in de procedure
(bijvoorbeeld tijdens of na de hoorzitting) worden genomen en ook
de Adviescommissie bezwaarschriften Provincie Limburg kan mediation
voorstellen.
De bezwaarschriftprocedure zal gedurende de mediation stilgelegd
worden. Na afloop van de mediation zal het bezwaarschrift,
afhankelijk van de uitkomst van de mediation, ingetrokken of verder
behandeld worden.
Adviescommissie en secretariaat
Als hett tijdens het vooronderzoek niet mogelijk blijkt te zijn om een andere bevredigende oplossing te bereiken wordt uw bezwaarschrift in de meeste gevallen voor advies voorgelegd aan een onafhankelijke commissie van externe deskundigen, de Adviescommissie bezwaarschriften Provincie Limburg (hierna: commissie). Deze commissie adviseert de Provincie over uw bezwaarschrift. De commissie organiseert, op enkele uitzonderingen na, ook een hoorzitting waar u uw bezwaren kunt toelichten.
De commissie wordt ondersteund door een secretariaat. Dit secretariaat wordt gevormd door het team Rechtsbescherming dat is ondergebracht bij de afdeling Bestuursstaf en Externe Betrekkingen van de Provincie. Een van de medewerkers, de secretaris, heeft tot taak de zaak voor te bereiden voor de commissie. De secretaris verzorgt ook de verslaglegging tijdens de hoorzitting.
Verweerschrift en het inzien van stukken
De commissie vraagt aan de Provincie om een schriftelijke reactie op uw bezwaarschrift. Dit wordt het verweerschrift genoemd. U ontvangt, voorafgaand aan de hoorzitting, een afschrift van het verweerschrift. Het verweerschrift en alle andere stukken die met uw bezwaarschrift te maken hebben worden in een dossier gedaan. Als u daarop prijs stelt kunt u dit dossier inzien. U ontvangt schriftelijk bericht waar en wanneer dat kan.
Uitnodiging voor een hoorzitting
In principe wordt er een hoorzitting gehouden voordat op uw bezwaarschrift wordt beslist. Alle personen of instanties die rechtstreeks belang hebben bij de beslissing op het bezwaarschrift worden uitgenodigd voor deze hoorzitting. De uitnodiging wordt in een zo vroeg mogelijk stadium van de procedure naar u toegezonden.
Tot tien dagen voor de hoorzitting kunt u aanvullende stukken op het bezwaarschrift indienen.
Als u zich tijdens de hoorzitting of bij het inzien van het dossier door een gemachtigde wilt laten vertegenwoordigen, moet deze een schriftelijke door u ondertekende machtiging overleggen. Een machtiging is niet vereist als de gemachtigde als advocaat of procureur is ingeschreven of samen met u komt.
Gang van zaken tijdens de hoorzitting
De hoorzitting is in principe openbaar, dat wil zeggen dat zij door iedereen kan worden bijgewoond. Alleen als zwaarwegende redenen zich tegen openbaarheid verzetten, kan de commissie besluiten dat de hoorzitting achter gesloten deuren plaatsvindt.
Hoorzittingen worden gehouden in een zaal in het Gouvernement, Limburglaan 10 te Maastricht. Aan een van de zijden van de tafel zitten de commissieleden. De voorzitter zit hierbij in het midden en aan weerszijden van de voorzitter zitten de twee andere leden van de commissie. De commissie kan het horen opdragen aan de voorzitter of een lid van de commissie.
U kunt plaats nemen tegenover de commissie. Aan uw linkerzijde zit de vertegenwoordiging van de Provincie en rechts van u zitten eventuele derden-belanghebbenden. Naast de commissie (vanuit uw positie bezien rechts) zit de secretaris. De secretaris zorgt voor de verslaglegging.
Tijdens de hoorzitting krijgt u de gelegenheid om uw bezwaren
mondeling toe te lichten. Ook de vertegenwoordiger van de Provincie
en eventuele andere belanghebbenden krijgen in principe de
gelegenheid hun standpunten mondeling toe te lichten. De voorzitter
of de andere leden van de commissie kunnen vragen stellen om
eventuele onduidelijkheden op te helderen. Het is niet nodig om
tijdens de hoorzitting te herhalen wat in de dossierstukken staat.
De leden van de commissie hebben de stukken immers van tevoren
bestudeerd.
Uw toelichting kunt u ook (als leidraad voor uw mondelinge
toelichting) op schrift stellen in de vorm van een pleitnotitie.
Als u van een pleitnotitie gebruik maakt stelt de commissie het op
prijs als u die aan het begin van de hoorzitting (bij voorkeur in
vijfvoud) aan de secretaris overhandigt. De secretaris zorgt er dan
voor dat de leden van de commissie een afschrift krijgen.
Van de hoorzitting wordt een verslag gemaakt. Dit verslag is een
korte zakelijke weergave van wat werd besproken. Het verslag wordt
tegelijk met de beslissing op het bezwaarschrift aan u
toegezonden.
Gang van zaken na de hoorzitting
Na afloop van de hoorzitting zal de commissie zich achter
gesloten deuren beraden. Eerst beoordeelt de commissie of uw
bezwaarschrift aan alle eisen voldoet en of sprake is van een
zogenaamd ontvankelijk bezwaar. Vervolgens wordt bezien wat het
inhoudelijke advies aan de Provincie wordt. De conclusies van de
commissie worden, samen met de motivering daarvan, vastgelegd in
een schriftelijk advies aan de Provincie.
Soms is het nodig om na de hoorzitting bepaalde zaken nader te
onderzoeken. Als dat gebeurt krijgen u en eventuele andere
belanghebbenden daarvan zo spoedig mogelijk bericht.
Wie beslist op het bezwaarschrift?
De commissie brengt schriftelijk advies uit aan de Provincie. De Provincie moet vervolgens een beslissing op het bezwaarschrift nemen.
De Provincie beoordeelt het advies van de commissie en gaat na of het advies op een objectieve en zorgvuldige manier tot stand is gekomen. Vervolgens beoordeelt de Provincie of het advies van de commissie wordt overgenomen of daarvan wordt afgeweken. In dat laatste geval moet de Provincie in haar beslissing aangeven om welke redenen en op welke onderdelen het advies niet wordt overgenomen. U ontvangt het advies van de commissie en het verslag van de hoorzitting als bijlage bij de beslissing op bezwaar.
Termijnen
Als de Provincie een bezwaarschrift voor advies heeft voorgelegd aan een commissie, moet de Provincie binnen twaalf weken, gerekend vanaf de dag na die waarop de termijn voor het indienen van het bezwaarschrift is verstreken, de beslissing op uw bezwaar nemen. (artikel 7:10 en 7:13 Awb). In het geval dat een bezwaarschrift niet voor advies is voorgelegd aan een commissie (bijvoorbeeld in het geval van een kennelijk niet-ontvankelijk of kennelijk ongegrond bezwaarschrift) moet de Provincie echter binnen zes weken een beslissing op bezwaar nemen (artikel 7:10 Awb).
De beslistermijn wordt opgeschort (het verlopen van de termijn wordt even 'stilgezet') als u in de gelegenheid wordt gesteld gebreken te herstellen, zie hieronder onder 'ontvangst van een bezwaarschrift'.
De Provincie kan de beslissing op bezwaar voor ten hoogste zes weken verdagen (uitstellen; zie artikel 7:10 lid 3 en 4 Awb). Na deze verdaging is verder uitstel alleen mogelijk als de bezwaarmaker daarmee instemt en andere belanghebbenden niet in hun belangen kunnen worden geschaad of instemmen met het verder uitstel.
Kosten
Voor het doorlopen van de bezwaarfase worden geen griffierechten in rekening gebracht. Dit in tegenstelling tot het eventueel later instellen van beroep bij de bestuursrechter; daar betaalt u wel griffierecht.
Rechtstreeks beroep: overslaan van de bezwaarfase
U kunt er in bijzondere gevallen voor kiezen te verzoeken de bezwaarfase over te slaan en meteen in beroep te gaan bij de bestuursrechter, het zogenaamde 'rechtstreeks beroep'.
Hierna leest u welke voorwaarden worden gesteld aan het instellen van rechtstreeks beroep, welke gevolgen dat voor u heeft en hoe u een verzoek daartoe kunt indienen.
Welke voorwaarden worden gesteld?
De mogelijkheid om de bezwaarfase over te slaan en rechtstreeks
beroep in te stellen bij de bestuursrechter is bedoeld voor een
aantal bijzondere situaties. Het gaat dan vooral om gevallen waarin
alle feiten bekend zijn en waarin min of meer vaststaat dat de
bezwaarfase daar weinig of niets meer aan kan toevoegen. In een
dergelijk geval zal het overslaan van de bezwaarfase tijdwinst
opleveren en onnodige lasten voor u en de Provincie voorkomen. Ook
in procedures waarin duidelijk is dat u en de Provincie het niet
eens zullen worden, kan het doorlopen van de bezwaarfase door u als
overbodig worden ervaren.
Er zijn in de Awb twee situaties omschreven waarin een verzoek om
rechtstreeks beroep moet worden afgewezen:
- als het bezwaarschrift is gericht tegen het niet tijdig nemen van een besluit, of
- als tegen het besluit een ander bezwaarschrift is ingediend waarin eenzelfde verzoek ontbreekt, tenzij dat andere bezwaarschrift kennelijk niet-ontvankelijk is.
Wat zijn de gevolgen?
Het overslaan van de bezwaarfase heeft gevolgen voor u. Het
betekent dat u, tenzij uw bezwaarschrift niet-ontvankelijk wordt
verklaard, een volledige heroverweging van het door de Provincie
genomen besluit overslaat. Bij deze heroverweging wordt uw
bezwaarschrift in de meeste gevallen behandeld door een commissie
van onafhankelijke deskundigen. Deze commissie brengt, nadat u
eerst in de gelegenheid bent gesteld tijdens een hoorzitting uw
standpunt mondeling toe te lichten, een advies uit aan de
Provincie. Vervolgens wordt op basis van het advies een beslissing
op het bezwaarschrift genomen.
In de bezwaarfase wordt, in tegenstelling tot in de beroepsfase bij
de bestuursrechter, het genomen besluit volledig opnieuw bezien en
wordt tevens rekening gehouden met nieuwe feiten en omstandigheden.
Dit in tegenstelling tot de fase bij de bestuursrechter: de rechter
beoordeelt alleen de rechtmatigheid van het besluit. Zijn toetsing
is dus beperkt en eventuele nieuwe feiten en omstandigheden worden
door de rechter niet meegenomen.
Door het overslaan van de bezwaarprocedure en rechtstreeks beroep
in te stellen ontneemt u zichzelf dus de mogelijkheid dat het
besluit waartegen u bezwaar maakt door een commissie van
onafhankelijke deskundigen aan een volledige toetsing wordt
onderworpen. Daar komt nog bij dat u bij het instellen van beroep
griffierecht moet betalen, terwijl voor het doorlopen van de
bezwaarfase geen griffierecht in rekening wordt gebracht.
Wat is de procedure?
Het lijkt tegenstrijdig, maar als u van mening bent
dat de bezwaarfase overbodig is, dan moet u wel een bezwaarschrift
indienen bij de Provincie. In dat bezwaarschrift moet u verzoeken
om het instellen van rechtstreeks beroep. U geeft gemotiveerd aan
waarom u van mening bent dat de bezwaarfase overgeslagen kan
worden. De Provincie beslist zo spoedig mogelijk op uw verzoek.
Zoals hierboven al is vermeld, is de Provincie in twee situaties
wettelijk verplicht uw verzoek af te wijzen. Als de Provincie van
mening is dat de zaak niet geschikt is voor het overslaan van de
bezwaarfase, kan uw verzoek ook worden afgewezen. U ontvangt dan
een brief waarin duidelijk is aangegeven waarom uw verzoek is
afgewezen. Als de Provincie uw verzoek afwijst, dan wordt uw
bezwaarschrift verder in behandeling genomen volgens de hierboven
beschreven bezwaarschriftprocedure.
Als de Provincie instemt met uw verzoek, dan zendt zij uw
bezwaarschrift, ter behandeling als beroepschrift, door naar de
bevoegde bestuursrechter. U ontvangt van de Provincie bericht dat
met uw verzoek is ingestemd. De Provincie heeft dan geen taak meer
in de behandeling van uw bezwaarschrift. Van de bestuursrechter
ontvangt u nader bericht over de behandeling van uw beroepschrift.
De rechter beoordeelt of de Provincie terecht heeft ingestemd met
het verzoek om de bezwaarfase over te slaan. Als de rechtbank van
mening is, dat uw zaak niet geschikt is voor rechtstreeks beroep,
dan stuurt zij deze terug aan de Provincie. In dat geval wordt uw
bezwaarschrift in behandeling genomen volgens de reguliere
bezwaarschriftprocedure.
Meer informatie?
Als u meer informatie wilt over de bezwaarschriftprocedure en/of over de commissie, dan kunt u contact opnemen met een medewerker van het team Rechtsbescherming, telefoon (043) 389 88 88.